لکنت زبان در کودکان دوره ابتدایی

اختلال گفتاری را لکنت می نامیم. لـکنت زبـان عبارت است از تکرار و طولانی شدن اصوات و کلمات که باعث کاهش روانی کلام می شود و معمولاً همراه با وقفه ها و سکوت‌های مکرر است. سن شروع و شیوع لکنت زبان معمولاً از سنین 2 تا 5 سالگی شروع می شود.
علائم و نشانه های الکن
1- گوشه گیری مهمترین نشانه کودکان الکن است که بر اثر آن الکن احساس حقارت می کند و ساکت و آرام در گوشه ای می نشیند 2- کودکان الکن هنگام صحبت کردن به انجام بسیاری حرکات می پردازند و بدین وسیله مقصود خود را بیان می دارند. از جمله این حرکات می توان حرکات غیر طبیعی چشم فشردن عضلات پیشانی، لرزش چانه، حرکات اضافی سر و گردن، تغییر حالات چهره، انقباض شدید عضلات صورت، به هم زدن سریع پلک ها، اخم، 3- لرزشها 4- افزایش طنین و بلندی صدا 5- کشمکش و انقباض عضلات 6- اجتناب
علل لکنت :عده ای معتقدند که لکنت جنبه ارثی دارد. عده ای دیگر علت لکنت را عصب شناختی می دانند و می گویند منشأ لکنت نقص عضلات گفتاری در حین دریافت علائم عصبی زمان بندی شده مناسب از دستگاه مرکز اعصاب است. بعضی از پژوهشگران لکنت را ناشی از یک مشکل عاطفی و روانی می دانند افراد دیگری معتقدند لکنت یک رفتار اکتسابی است. البته مشکلات شخصیتی، مشکلات پزشکی و مشکلات ارتباطی نیز در چهارچوب علل این اختلال قـرار می گیـرد.نقش وراثت و عوامل ژنتیکی نیز در بروز این اختلال مؤثر است. بروز ناگهانی لکنت زبان بر اثرفقدان یک یا هر دو والد، نقل مکان به محل جدید، رفتن به مدرسه جدید، مرگ یا بیماری شدید در خانواده یا بستری شدن کودک در بیمارستان نیز امکان پذیر است و از سوی دیگر اضطراب ناشی از اختلال ارتباطی یا تمسخر از سوی همکلاسی ها، می تواند سبب اختلالات رفتاری ثانویه و ایجاد اضطراب در کودک و لکنت فرد تشدید شود.
چند راهکار پیشنهادی برای افراد الکن
1- فردی که دچار لکنت است علاوه بر درمان باید همیشه سعی کند آهسته صحبت کند و حروف صدا دار را بکشد.
3- از جایگزینی کلمات خود داری کند. فرار از برخی کلمات فقط اضطراب از تلفظ آنها را بیشتر می کند.
4- اگر موقع صحبت دچار اضطراب و تنش می شوند، آن را طبیعی تلقی می کنند و از آن خجالت نکشند.
5- زمانهایی که دچار لکنت بیشتر می شوند فراموش کنند و مواقعی را که در صحبت کردن موفق هستند بخاطر بسپارند.
6- در جستجوی کارها و مسائلی باشند که موقع لکنت مشکل را بیشتر می کند.
7- به مخاطب خود بگویند که لکنت دارند و هرگز لکنت خود را پنهان نکنند بلکه با آن مواجه شوند.
لکنت زبان یکی از عوارض سوئی است که در اثر تربیت غلط و ناصحیح والدین بصورت یک ضایعة عضوی تکلمی در کودکان مشاهده می گردد. این عارضه زمانی مورد توجه واقع می گردد که کودک وارد مدرسه می گردد و در تعامل با همسن و سالانش قرار می گیرد. این کودکان ممکن است هنگام سخن، صداهای گفتاری را تکرار کنند یا آنها را بیش از حد بکشند و نیز ممکن است هنگام محبت کردن تقلای زیادی کرده، دچار تنشی شوند. باید دانست که چنین کودکانی نیاز به کمک و حمایت دارند، زیرا مشکل لکنت می تواند عملکرد درسی آنها را تحت الشعاع خود قرار داده، باعث افت تحصیلی در آنها شوند. بروز لکنت ممکن است علل متعددی داشته باشد اما آنچه در این میان مهم است اینکه والدین و معلمان در برخورد با کودکان لکنتی چطور باید عمل نمایند تا بتوانند این عارضه را در کودک از بین برده و یا کمرنگ نمایند. معلم در کلاس باید بطور خصوصی با کودک محبت کند و به او بفهماند که حرف زدن نیر مانند سایر مهارتهای یادگیری است و هر کس ممکن است اشتباهاتی داشته باشد، در هنگام حرف زدن کودک، سخن او را قطع نکند و نیز صحبت او را برایش کامل کند و به او بفهماند که نباید خجالت بکشد، او را مطمئن کند که مشکل گفتار او را بصورت یک مشکل تلقی نمی کند و به هر آنچه از طرف او گفته می شود علاقمند است. اما والدین نیز در خانه نباید کودک را با جبر و اصرار به تمرین صحبت وادار نمایند و به او اجازه دهند که بطور طبیعی زندگی کند و هرگز روح حساس کودک را دچار وحشت و اضطراب نکنند و بدانند که می توانند باسنجیده عمل کردن به مرور زمان مشکل او را بهبوده بخشیده و یا کاملأ از بین ببرند.
منابع و مآخذ:
1-خاکیه- پرویز- روانشناسی کودک- مرکز پخش و انتشارات ساحل – تبریز 68 ص 177-169
2-نشریه آموزش و تربیتی پیوند-آبان ماه 82 –شماره 289 ص 33-28

نوشته شده در تاریخ شنبه 16 آبان 1388    | توسط: افشین محمدی af.mohammadi@iran.ir    |    | نظرات()